Voordat we het over de behandeling van wervelkanaalstenose hebben, eerst de vraag: wat is wervelkanaalstenose? Het ruggenmerg en de zenuwen die eruit ontspringen, liggen in een kanaal dat we het wervelkanaal noemen. Met het ouder worden ontstaat er artrose in de facetgewrichten en tussenwervelschijven rond het kanaal, en dat proces vernauwt het kanaal geleidelijk. Daardoor raken het ruggenmerg en de zenuwen in het kanaal bekneld. Wervelkanaalstenose, met als belangrijkste oorzaak het vorderen van de leeftijd, uit zich in nek- en rugpijn, ochtendstijfheid en doofheid in de armen, en schrijdt in de loop van jaren langzaam voort.
In gevorderde gevallen is operatieve behandeling beslist nodig. In niet-gevorderde gevallen worden conservatieve behandelingen en interventionele pijnbehandelingen toegepast. Omdat de aandoening de neiging heeft te verergeren, moet de grens tussen deze behandelingen en een operatie zeer zorgvuldig worden bepaald: bij stenosepatiënten die een operatie nodig hebben, kan een uitgestelde ingreep tot onomkeerbare problemen leiden (zoals blijvende krachtsvermindering in armen en benen).
Behandelmethoden bij wervelkanaalstenose
CONSERVATIEVE BEHANDELINGEN: worden toegepast bij patiënten die nog geen operatie nodig hebben en omvatten de eerstelijnsbehandelingen van de behandeling van wervelkanaalstenose: medicatie, fysiotherapie en voorlichting over wat u voor een gezonde wervelkolom moet doen en laten.
INTERVENTIONELE PIJNBEHANDELINGEN: interventionele pijntechnieken worden toegepast bij patiënten die met conservatieve methoden niet verbeteren, of in combinatie daarmee. Wervelkanaalstenose is een chronisch proces en de juiste aanpak is al deze behandelingen samen uit te voeren. De interventionele pijnbehandeling die wij in onze kliniek bij de behandeling van wervelkanaalstenose toepassen, is de epidurale steroïde-injectie. Patiënten met klachten door artrose van de facetgewrichten (facetsyndroom) krijgen in dezelfde sessie een cervicale facetdenervatie. (behandeling van nekverkalking)
Chirurgische methoden: ons operatieteam voert met succes de wereldwijd meest toegepaste operatie bij wervelkanaalstenose uit: de posterieure cervicale laminectomie. Bij patiënten met wervelverschuiving, of bij wie na de laminectomie verschuiving wordt verwacht, wordt in dezelfde sessie een laterale-massaschroeffixatie geplaatst. Klik voor uitgebreide informatie over de stenose-operatie en onze driedimensionale animatievideo.
Afspraak & praktische informatie
Hoe maakt u een afspraak?
U kunt uw afspraakverzoek sturen via WhatsApp, telefonisch of via het contactformulier. Beschrijf kort uw klacht en de tijden die u schikken; dat versnelt het proces en we reageren zo snel mogelijk.
Wat neemt u mee naar het consult?
Neem, indien beschikbaar, uw recente MRI- en CT-beelden mee, eerdere onderzoeks- en operatieverslagen en een lijst van de medicijnen die u dagelijks gebruikt. Dat maakt de beoordeling aanzienlijk eenvoudiger.
Wat gebeurt er tijdens het eerste consult?
We luisteren naar uw klachten en voorgeschiedenis, doen een neurologisch onderzoek en bekijken uw bestaande beelden samen. De behandelopties worden vervolgens met u gepland, rekening houdend met uw verwachtingen en levensstijl.
Second opinion
Is er elders een diagnose gesteld of een operatie geadviseerd, dan kunt u met uw bestaande beelden en verslagen een afspraak maken voor een second opinion.
Neem contact op voor uw vragen en afspraakverzoeken. Wij reageren zo snel mogelijk.
Spinale stenose — in de volksmond wervelkanaalvernauwing — is de vernauwing van het benige kanaal waar het ruggenmerg en de zenuwwortels doorheen lopen, door veroudering of andere factoren. Door deze vernauwing raken de zenuwen bekneld; het is een chronisch proces dat pijn en een doof gevoel in de armen veroorzaakt en de kwaliteit van leven van de patiënt ernstig beperkt.
Wat zijn de symptomen van kanaalvernauwing (spinale stenose)?
Daarnaast worden nek- en armpijn, een brandend gevoel in de armen en blijvend krachtverlies in de armen gezien.
Waardoor ontstaat kanaalvernauwing (spinale stenose)?
De meest voorkomende oorzaak is leeftijdsgebonden degeneratie. Het ontstaat doordat de tussenwervelschijven vocht verliezen en inzakken, de gewrichten verkalken en verdikken, en de banden binnen in de wervelkolom (ligamentum flavum) hun elasticiteit verliezen en verdikken, waardoor het kanaal vernauwt. Zelden kunnen ook een aangeboren nauw kanaal of doorgemaakte trauma's tot deze aandoening leiden.
Wat gebeurt er als kanaalvernauwing (spinale stenose) niet wordt behandeld?
Onbehandelde kanaalvernauwing is helaas geen proces dat vanzelf geneest; integendeel, het is progressief. Chronische druk op de zenuwen kan leiden tot spierverval in de armen en blijvende gevoelloosheid.
Wat is de behandeling van kanaalvernauwing (spinale stenose)?
De behandeling wordt gepland op basis van het stadium van de aandoening. In het beginstadium worden medicatie, rust en fysiotherapie toegepast. Bij matige vernauwingen wordt de omgeving van de zenuw ontlast met epidurale steroïde-injecties en zenuwblokkades. Bij vergevorderde vernauwingen en bij neurologische uitval is chirurgisch ingrijpen (decompressie) echter de definitieve oplossing.
Hoe wordt kanaalvernauwing (spinale stenose) vastgesteld?
Het diagnoseproces begint met een uitgebreide anamnese en onderzoek van de patiënt. Voor de definitieve diagnose is de nek-MRI de gouden standaard; de diameter van het kanaal wordt tot op de millimeter gemeten. Ook een CT-scan om de verkalkingen in de botstructuur duidelijker te zien, en een EMG-test om de zenuwgeleiding te controleren, ondersteunen de diagnose.
Hoe effectief zijn niet-operatieve behandelmethoden (epidurale injectie, zenuwblokkade) bij kanaalvernauwing?
Niet-operatieve methoden zijn vooral bij "lichte en matige" vernauwingen behoorlijk effectief. De epidurale steroïde-injectie vermindert de ontsteking in de zenuwwortels en verlicht de pijn van de patiënt. Maar als het kanaal volledig is afgesloten door bot- en bandweefsel, bieden deze methoden slechts tijdelijke verlichting; de blijvende oplossing is chirurgie.
In welk stadium van kanaalvernauwing is een operatie nodig?
Als er duidelijk krachtverlies in de armen is begonnen en de toegepaste injectiebehandelingen geen resultaat opleveren, is de tijd voor chirurgisch ingrijpen gekomen. Bij de beslissing wordt niet zozeer naar het MRI-beeld gekeken, maar naar de mate van beperking in het dagelijks leven van de patiënt.
Wanneer moeten er bij kanaalvernauwingsoperaties schroeven (implantaten) worden geplaatst?
Niet bij elke kanaalvernauwingsoperatie hoeven schroeven te worden geplaatst. Bij een stabiele wervelkolom kan het volstaan om alleen het kanaal te verwijden (decompressie).
Wat zijn de risico's van een kanaalvernauwingsoperatie?
Dankzij moderne microchirurgische technieken en neuromonitoringapparatuur zijn de risico's sterk geminimaliseerd. Maar zoals bij elke operatie kunnen infectie, bloeding of — zelden — een scheur van de dura (het ruggenmergvlies) optreden. Met een ervaren chirurg en de juiste techniek worden deze risico's met succes beheerst.
Wat is het verschil tussen een nekhernia en kanaalvernauwing?
Een nekhernia begint meestal plotseling en bestaat eruit dat zacht schijfweefsel de zenuw afknelt; het kan op elke leeftijd voorkomen. Kanaalvernauwing daarentegen is een zich over jaren uitstrekkend chronisch proces, meestal boven de 50 jaar, dat ontstaat door verdikking van bot- en bandweefsel.
Veroorzaakt kanaalvernauwing een brandend en doof gevoel in de armen?
Ja, absoluut. Chronische druk op de zenuwen leidt tot gevoelens zoals een doof/vilten gevoel in armen en handen of een "elektrische schok"-gevoel. Dit is een teken dat de zenuwschade is begonnen.
Is bij kanaalvernauwing altijd een operatie nodig?
Niet elke patiënt met kanaalvernauwing hoeft geopereerd te worden. Als uw klachten uw kwaliteit van leven niet sterk aantasten en u geen neurologische uitval heeft, kunt u uw leven voortzetten met gewichtsbeheersing, oefeningen en periodieke injectiebehandelingen. Chirurgie is een redder "wanneer het einde van de weg is bereikt" en het leven ondraaglijk wordt.
Is de epidurale steroïde-injectie een oplossing bij kanaalvernauwing?
De epidurale steroïde-injectie is het krachtigste wapen vóór een operatie. Bij een groot deel van de patiënten met kanaalvernauwing kan hij maandenlang, soms jarenlang verlichting geven door de druk en het oedeem rond de zenuw te verminderen. Ook al geneest hij niet volledig, het is een zeer succesvolle methode om een operatie uit te stellen of de kwaliteit van leven te verbeteren.
Kan kanaalvernauwing verlamming veroorzaken?
Omdat kanaalvernauwing doorgaans een langzaam voortschrijdend proces is, is het risico op plotselinge verlamming lager dan bij een nekhernia. Maar in verwaarloosde gevallen, waarin het krachtverlies in de armen niet serieus wordt genomen, kan de zenuwgeleiding volledig worden onderbroken en kunnen onomkeerbare loopstoornissen ontstaan. Vroege diagnose en de juiste opvolging nemen het verlammingsrisico volledig weg.
Helpt nucleoplastie bij kanaalvernauwing?
Nucleoplastie is een behandeling die meer op de "nekhernia" is gericht. Bij kanaalvernauwing is het kernprobleem niet het schijfweefsel, maar de verdikking van bot- en bandweefsel. Daarom is nucleoplastie, tenzij er een grote bijkomende hernia is, niet de eerste keuze bij de behandeling van kanaalvernauwing. In deze gevallen behaalt de epidurale steroïde-injectie een veel groter succes.
Hoe wordt een kanaalvernauwingsoperatie uitgevoerd?
De meest gangbare methode die nog steeds als kanaalvernauwingsoperatie wordt toegepast, is de posterieure cervicale laminectomie. Bij patiënten met een wervelverschuivingsprobleem, of bij wie verschuiving na laminectomie wordt verwacht, wordt in dezelfde sessie een schroeffixatie van de laterale massa's uitgevoerd. Na de huidincisie aan de achterzijde van de nek worden de nekspieren naar beide kanten opzij gehouden. Van de vernauwde niveaus worden de botten die we laminae noemen verwijderd, waardoor het wervelkanaal wordt verwijd. Is er wervelverschuiving (instabiliteit), dan worden in dezelfde sessie schroeven aangebracht in de elementen die we de laterale massa's noemen, waarmee fixatie (stabilisatie) en fusie (vergroeiing) van de wervels wordt bereikt.
Wat is het slagingspercentage van een kanaalvernauwingsoperatie?
Met de juiste patiëntselectie en een zorgvuldige microchirurgische planning ligt het slagingspercentage bij kanaalvernauwingsoperaties boven de 90%. De meeste van onze patiënten geven aan dat ze verlost zijn van de klachten die ze vóór de operatie hadden en dat hun comfort drastisch is toegenomen.
Kan er zenuwschade optreden bij een kanaalvernauwingsoperatie?
Dankzij geavanceerde microscooptechnologie en apparaten genaamd "neuromonitoring", die tijdens de ingreep de zenuwfuncties realtime volgen, is het risico op zenuwschade tot onder de 1% gedaald. De combinatie van de ervaring van de chirurg en deze technologieën maakt de operatie uiterst veilig.
Hoeveel dagen na een kanaalvernauwingsoperatie kan ik opstaan?
Het grootste voordeel van de gesloten/microchirurgische methode is dat de patiënt snel gemobiliseerd wordt. Onze patiënten kunnen doorgaans 4-6 uur na de operatie, zodra de narcose is uitgewerkt, onder begeleiding van een verpleegkundige en fysiotherapeut opstaan en in de gang lopen. Het ziekenhuisverblijf is meestal maar één nacht.
Verdwijnen mijn kanaalvernauwingsklachten direct na de operatie?
Armpijn en krampen verdwijnen meestal direct de dag na de operatie. Het volledig verdwijnen van het dove gevoel en de tintelingen door de langdurige druk kan echter enkele weken duren, afhankelijk van de snelheid waarmee de zenuw zich herstelt. Op het moment dat de druk op de zenuw wegvalt, begint de "herstelklok" te lopen.
Kan ik na een kanaalvernauwingsoperatie bukken en opstaan?
Tijdens de eerste 4-6 weken van de "weefselgenezing" moeten plotselinge buig- en draaibewegingen worden vermeden. Na de eerste maand, naarmate de nekspieren sterker worden, krijgt de patiënt zijn normale dagelijkse bewegingsvrijheid volledig terug.
Wanneer kan ik weer aan het werk na een kanaalvernauwingsoperatie?
Onze patiënten met kantoorwerk en overwegend mentaal werk kunnen doorgaans binnen 10-15 dagen weer aan de slag. In actievere beroepen of werk dat fysieke kracht vereist, kan die periode oplopen tot 4 à 6 weken. Lichte wandelingen in de vroege periode versnellen de terugkeer naar het werk.