Voordat we het over de behandeling van ischias hebben, eerst de vraag: wat is ischias? De heupzenuw (nervus ischiadicus) loopt op weg naar het been door de piriformisspier in de heup. Meestal door een verkeerde, onevenwichtige of plotselinge beweging raakt de heupzenuw in de piriformisspier bekneld, wat precies op die plek een eenzijdige, lokale pijn in de heup veroorzaakt. De pijn straalt soms ook uit naar het been en kan daardoor met een rughernia worden verward. Deze aandoening heet het piriformissyndroom en heeft de neiging chronisch te worden. Rust, medicatie en een passend oefenprogramma helpen bij sommige patiënten. De interventionele pijnbehandeling die wij in onze kliniek bij de behandeling van ischias toepassen, is de piriformisinjectie.
PIRIFORMISINJECTIE
De piriformisinjectie — de wetenschappelijke, betrouwbare en meest effectieve methode in de behandeling van ischias — is het onder beeldgeleiding toedienen van een combinatie van medicijnen (steroïde, lokaal anestheticum, hypertoon NaCl) in de piriformisspier. Het doel is het oedeem en de ontsteking in dat gebied te verminderen en de piriformisspier te laten ontspannen, zodat de druk op de heupzenuw wordt opgeheven. Vooraf is geen bijzondere voorbereiding nodig. De behandeling gebeurt onder plaatselijke verdoving en duurt 5–10 minuten. Bijwerkingen komen vrijwel nooit voor.
Afspraak & praktische informatie
Hoe maakt u een afspraak?
U kunt uw afspraakverzoek sturen via WhatsApp, telefonisch of via het contactformulier. Beschrijf kort uw klacht en de tijden die u schikken; dat versnelt het proces en we reageren zo snel mogelijk.
Wat neemt u mee naar het consult?
Neem, indien beschikbaar, uw recente MRI- en CT-beelden mee, eerdere onderzoeks- en operatieverslagen en een lijst van de medicijnen die u dagelijks gebruikt. Dat maakt de beoordeling aanzienlijk eenvoudiger.
Wat gebeurt er tijdens het eerste consult?
We luisteren naar uw klachten en voorgeschiedenis, doen een neurologisch onderzoek en bekijken uw bestaande beelden samen. De behandelopties worden vervolgens met u gepland, rekening houdend met uw verwachtingen en levensstijl.
Second opinion
Is er elders een diagnose gesteld of een operatie geadviseerd, dan kunt u met uw bestaande beelden en verslagen een afspraak maken voor een second opinion.
Neem contact op voor uw vragen en afspraakverzoeken. Wij reageren zo snel mogelijk.
Het piriformissyndroom ontstaat wanneer de piriformisspier, die diep in de bil ligt, druk uitoefent op de heupzenuw (nervus ischiadicus) die er net onderlangs (of soms doorheen) loopt. Ook al is er geen lumbale hernia, doordat de heupzenuw onder druk staat, geeft dit vergelijkbare pijn die uitstraalt naar het been. Om die reden wordt dit in de geneeskunde "pseudo-ischias" genoemd.
Wat veroorzaakt beknelling van de piriformisspier en wat zijn de symptomen?
Het treedt op wanneer de spier overrekt of verkort raakt of in een kramp schiet. Langdurig zitten op een harde ondergrond, een portemonnee in de achterzak dragen, plotseling heuptrauma of overmatige hardlooptraining zijn de belangrijkste oorzaken. De symptomen zijn een diepe pijn midden in de bil, een pijn die toeneemt bij het zitten, en gevoelloosheid die uitstraalt naar de achterkant van het been, tot aan de knie.
Straalt pijn van de heupzenuw uit naar het been?
Ja, de heupzenuw (nervus ischiadicus) is de langste en dikste zenuw van het lichaam. Hij begint bij de bil en loopt door tot aan de hiel. Wanneer hij door de piriformisspier wordt beklemd, begint de pijn in de bil en straalt als een "trekkend" of "elektrisch" gevoel uit naar de achterkant van het dijbeen, de knieholte en soms tot aan de enkel.
Wat gebeurt er als beknelling van de heupzenuw niet wordt behandeld?
Wanneer het onbehandeld blijft, kan de chronische druk op de zenuw leiden tot zwakte in de beenspieren en blijvende gevoelloosheid. Bovendien kunnen er, doordat de patiënt vanwege de pijn anders gaat lopen, mettertijd mechanische stoornissen ontstaan die de weg banen voor een lumbale hernia en problemen met het heupgewricht.
Wat is de behandeling van beknelling van de heupzenuw?
De behandeling volgt een stapsgewijze aanpak. Eerst worden spierverslappers en ontstekingsremmende medicatie gegeven, samen met speciale rekoefeningen. In gevallen die hier niet op reageren, komen interventionele methoden (dry needling, injecties of radiofrequentie) in beeld. Chirurgie is de allerlaatste optie, waar bij het piriformissyndroom slechts zelden toe wordt overgegaan.
Wat is het piriformissyndroom en hoe kan het worden onderscheiden van een lumbale hernia?
Het belangrijkste verschil is de bron van de pijn. Bij een lumbale hernia begint de pijn in de wervelkolom en neemt toe bij bewegingen van de onderrug. Bij het piriformissyndroom is er echter meestal geen probleem in de onderrug; de pijn wordt uitgelokt door op de spier in de bil te drukken of door het been naar binnen te draaien. Voor de differentiaaldiagnose zijn een klinisch onderzoek en soms een MRI van de heup nodig.
Veroorzaakt het piriformissyndroom gevoelloosheid en een trekkend gevoel in het been?
Absoluut. Wanneer de sensibele vezels van de heupzenuw onder druk staan, ontstaat er een "tintelend" en "gevoelloos" gevoel in het been, en wanneer de motorische vezels onder druk staan, ontstaat er een gevoel van "spanning" en "trekken" in de spier. Deze symptomen zijn vrijwel identiek aan die van een lumbale hernia.
Hoe effectief zijn injectiebehandelingen bij het piriformissyndroom (pseudo-ischias)?
Ze zijn zeer effectief. Injecties met een lokaal verdovingsmiddel, cortison of Botox die onder echografie- of fluoroscopiebegeleiding in de piriformisspier worden toegediend, verhelpen de spierkramp onmiddellijk en bevrijden de zenuw. Bij veel patiënten kan één enkele injectie een volledig einde maken aan de chronische pijn.
Wordt radiofrequentiebehandeling gebruikt bij zenuwpijn die uitgaat van de piriformisspier?
Ja, vooral bij hardnekkige gevallen kunnen de pijnsignalen op de heupzenuw worden gemoduleerd met de "gepulseerde radiofrequentie"-methode. Daarnaast maken we ook gebruik van deze technologische methode om de spier te stimuleren en te ontspannen.
Biedt manuele therapie genezing bij de piriformisaandoening?
Manuele therapie is zeer nuttig om de spier te verlengen en triggerpoints los te maken. Diepe weefselmassage en mobilisatietechnieken uitgevoerd door deskundige handen kunnen de druk verlichten en langdurige verlichting bieden.
Welke activiteiten moeten patiënten met het piriformissyndroom vermijden en welke oefeningen moeten ze doen?
Patiënten mogen niet langdurig op harde oppervlakken zitten, mogen geen portemonnee in hun achterzak houden en moeten inspannend bergop lopen vermijden. De "piriformis-rekoefeningen", waarbij het been wordt gekruist en naar de borst wordt getrokken, zijn het beste middel tegen deze aandoening.
Ik heb gevoelloosheid en een trekkend gevoel in mijn been, heb ik ischias?
Gevoelloosheid en een trekkend gevoel die langs de achterkant van het been naar beneden lopen, wijzen erop dat de heupzenuw ergens onder druk staat. Om echter te bepalen of deze druk in de onderrug (hernia) of in de bil (piriformis) zit, is het essentieel dat een deskundige arts functionele tests uitvoert.
Waar treedt ischiaspijn op?
De pijn begint in het onderste deel van de rug of precies midden in de bil. Ze kan worden gevoeld langs de lijn die vanaf de bilplooi naar beneden loopt, naar de achterkant van het dijbeen, de knieholte, en van daaruit langs de buitenkant van het been tot aan de enkel.
Wat is het verschil tussen een lumbale hernia en ischias?
Ischias is geen ziekte, maar de naam van een zenuw. Zeggen "ik heb ischiaspijn" geeft aan dat deze zenuw ergens beklemd is. Een lumbale hernia knelt deze zenuw af "op het punt van oorsprong" (in de wervelkolom), terwijl het piriformissyndroom de zenuw afknelt "langs zijn verloop" (in de bil).
Waarom neemt ischiaspijn 's nachts toe?
's Nachts, wanneer het lichaam in rust komt, vertraagt de bloedstroom en wordt de ontsteking duidelijker gevoeld. Bovendien kunnen verkeerde houdingen tijdens het slapen ervoor zorgen dat de spieren zich verkrampen en de druk op de zenuw toeneemt, waardoor de patiënt met pijn wakker wordt.
Wat helpt tegen ischiaspijn?
In de acute fase zijn kortdurende rust en anti-oedeemmedicatie nuttig. Op de lange termijn zijn zenuwrekoefeningen, warmtetoepassing (om spierkramp te verlichten) en, als er oorzaken zijn zoals een hernia of wervelverschuiving, hierop gerichte interventionele behandelingen de beste oplossing.
Verdwijnt beknelling van de heupzenuw vanzelf of is een operatie nodig?
Milde gevallen kunnen vanzelf verdwijnen met de juiste oefeningen en veranderingen in levensstijl. Als er echter een risico op zenuwbeschadiging bestaat of als de pijn chronisch is geworden, worden niet-chirurgische interventionele methoden toegepast. Bij beknelling van de heupzenuw is een operatie alleen nodig bij structurele aandoeningen zoals een hardnekkige hernia of gevorderde vernauwing van het wervelkanaal.
Wat zijn de behandelingen voor beknelling van de heupzenuw?
Medicamenteuze therapie, fysiotherapie, piriformisinjecties, epidurale injecties, radiofrequentie en, in zeer zeldzame gevallen, chirurgische bevrijdingsprocedures zijn de belangrijkste onderdelen van de behandeling van beknelling van de heupzenuw.
Naar welke arts moet ik gaan voor beknelling van de heupzenuw?
De meest competente specialisatie voor de anatomische en chirurgische diagnose van zenuwbeknellingen is de neurochirurgie (hersen- en zenuwchirurgie). Een neurochirurg kan het duidelijkst bepalen of de pijn afkomstig is uit de onderrug of uit de spier zelf.
